Notlar 5 (29-35)

29 – Gebelik Ve Anemiler

Gebelikte min HB konsantrasyonu 12 g/dl’dir.

Gebelikteki anemiler: Akkiz: 1)demir eksikliği anemisi, 2)akut kan kaybına bağlı, 3)enflamasyon veya malinite, 4)megaloblastik anemi, 5)akkiz hemolitik anemi, 6)aplastik veya hipoplastik anemi. Herediter: 1)talasemiler, 2)sickle cell hemoglobinopatiler, 3)diğer hemoglobinopatiler, 4)herediter hemolitik anemiler.

Demir eksikliği anemisi: Etyoloji; beslenmede demir eksikliği veya kan kaybı. Gebelikte görülen en sık anemidir. Plazma volumune oranla maternal hemoglobin kütlesi aynı derecede artmaz. Plazma ferritin değeri de normalin altındadır, hipokrom mikrositerdir. Tipik kliniği bütün anemilerdeki gibi soluk renk ve halsizliktir. Gebede mide pH değişiklikleri demir emilimini bozar. Tedavi; oral demir preparatları 100-200mg/gün ferröz sulfat, fumarat veya glukonat formunda olabilir.

Akut kan kaybına bağlı anemiler: Etyoloji: 1)abortuslar, 2)mol hidatiform, 3)plasenta previa, 4)ablatio plasenta. Takip ve tedavi; gebeliği sonlandırma ve gerekirse kan transfuzyonu.

Kronik hastalıklara bağlı anemiler: Etyoloji: 1)böbrek hastalığı, 2)supurasyon, 3)iltihabi barsak hastalıkları, 4)SLE ve granülomatöz hastalıklar, 5)malin hastalıklar, 6)romatoid artrit.

Megaloblastik anemi: Etyoloji: gebelikte görülen folik asit eksikliğine bağlıdır. Taze sebze ve meyve yemeyenlerde görülür. Folat eksikliği nötrofillerde hipersegmentasyon, kemik iliğinde megaloblastik eritropoez vardır.Anemi derinleştikçe trombositopeni ve lökopeni de beraberinde görülür. Tedavi: günlük ihtiyaç 50 mikrog dan 300 mikrog’ a çıkar. Önceki gebeliğinde MA olanlar daha sonraki gebeliklerin de de aynı riskle karşı karşıyadır.

Akkiz hemolitik anemiler: 1)Gebeliğin indüklediği hemolitik anemi. 2)Paroksismal nokturnal hemoglobinüri. 3)İlaçların indüklediği hem anemi kinin.

Aplastik veya hipoplastik anemi: Trombositopeni, lökopeni ve hiposellüler kemik iliği görüldüğünde düşünülür. Eritropoetik ajanlar etkili değildir. Kortikosteroid ve androgenler verilebilir. Ama gebelikte (?).

Sickle cell hemoglobinopati: 1)Sickle cell anemi. 2)Sickle cell-hemoglobin C hastalığı. 3)Sickle cell beta talasemi.

Talasemiler: 1)Alfa talasemi: bozulmuş alfa zinciri. 2)Beta talasemi: bozulmuş beta zinciri.

Polisitemiler: Kronik hipoksi: kongenital kardiak veya pulmoner hastalıklar veya sigara kullanımı.

Koagulopatiler: 1)Hemofili A: faktör 8 eksikliği. 2)Hemofili B: faktör 9 eksikliği. 3)Von-Willebrand hastalığı: trombositlerin subendotelyal kollegene yapışması ve primer hemostatik plak oluşumu. 4)Faktör 11 eksikliği.

—————————————————————————————————————–

30 – Genital Yol Enfeksionları Ve Tedavisi

Önemi: Kadın genital traktı bir ucu dışarı diğer ucu periton boşluğuna açıldığından enfeksionlara eğilim vardır. Vaginal pH ve servikal müküs tıkaç enfeksion kontrolünde önemlidir.

Vaginitler: Vaginal kaşıntı, pis kokulu akıntı ve yanma ile karekterizedir. ph ın alkaliye kaydığı durumlarda (diabet, gebelik, koit, adet zamanı) enfeksiona eğilim artar. 1)Trikomonas vaginiti: t. vaginalis amilidir. vaginit yanında üretrit ve kr servisit ve servikal malinitelerle ilişkisi vardır. 2)Candida vaginiti: en sık amil c.albikans. Peynir kesiği akıntı ile karekterize. 3)Bakteriel vaginit: en sık e.koli. Vaginit tedavisi: 1)pH’ı asit tarafa kaydırıcı ve vaginal antiseptik uygulaması. 2)Trikomonasda metranidazol. 3)Candidada ketokanazol ve/veya itrakanazol. 4)Bakteriel vaginitte kültüre göre antibiogram ve uygun antibiotikler gram neg lere gentamisin anaeroplara clindamisin.

Servisitler: Akıntı kasık ağrısı ve bazen ateş yükselmesi ile seyreder. 1)klamidya servisiti. 2)gonore servisiti. 3)herpes simpleks servisiti

Pelvik enflamatuar hastalık (PID): Üst genital yol enfeksionudur. endometrit, salpenjit, peritonit ve tuboovarian abse bir veya birkaçı PID sebebi olabilir. Teşhis: vaginal kültür ve laparaskopi/histeroskopiyle konur. PID risk faktörleri: 1)seks partnerinin fazla olması. 2)ilk koitin erken yaşta olması. 3)sık koit. 4)ria kullanımı. 5)adet hijyeninin uygulanmaması. PID tedavisi: Seftriakson + tetrasiklin. Seftriakson + doksisiklin. Gentamisin + klindamisin. Antiinflamatuar, analgezikler, vaginal antiseptikler.

—————————————————————————————————————–

31 – Kongenital Genital Anomaliler

Anormal seksüel gelişme tasnifi:

1) Normal seksüel kromozomlu anormal seksüel gelişme: A)Dişi pseudohermafrodizmi: kongenital adrenal hiperplazi, annenin gebeliğinde progestinlerle tedavi edilmesi, gebelikte virilizan tümörler. B)Erkek pseudohermafrodizmi: PR merkezi sinir sistem defekti (gonadotropin yapım kusuru), PR gonadal defektler. end organ defektleri (androgen insensivite sendromu), testiküler feminizasyon, 5-alfa redüktaz enzim defekti.

2) Anormal seks kromozomlu anormal seksüel gelişme: klinefelter, turner.

Kongenital genital anomalilerin teşhisi: 1)İnspeksiyonla. 2)Bimanuel muayene ile. 3)Ultrasonla. 4)Laparaskopik histeroskopiyle. 5)Histerosalpingografiyle. Histeroskopi rahim ağzı ve rahim boşluğunun vajinal yoldan rahim içerisine optik bir cihaz yerleştirilerek izlenmesidir. Bu işlem yapılırken kullanılan alet veya aletlere histeroskop denir.

Kongenital genital anomalilerin kliniği: Hiç belirti vermeyebilir, menstrüel siklus düzensizliği, infertilite, rekürren abortus, geliş anomalileri, erken doğum.

—————————————————————————————————————–

32 – Jinekolojide Anamnez Ve Muayene Usulleri

Anamnez özellikleri: yaş, yaşadığı yer, ilk adet tarihi, son adet tarihi, evlenme yaşı, adet düzeni, doğum sayısı, doğum şekli, doğum tarihleri, düşük haftası zamanı, kısa hikaye, geçirdiği operasyonlar ve tarihleri, infertilite anamnezinde eşinin özellikleri. Anamnez alınma özellikleri; eşiyle beraber olmalıdırlar yabancı kişiler negatif etkiler, eğitim durumu göz önüne alınmalı, hastanın heyecan ve psikolojisine dikkat etmeli, yapılacak işlemler tafsilatlı olarak anlatılmalıdır.

Jinekolojik muayene nasıl yapılır: hastanın mesanesi boş olmalıdır, jinekolojik muayene masasına jinekolojik pozisyonda yatırılır. Jinekolojide muayene usulleri; enspeksion sistemik, sistemik muayene, jinekolojik muayene (enspeksion, spekulumla muayene vagina, serviks).

Tuşe vaginal: serviks, uterus (kıvam, pozisyon, anatomi), adneksler, diğer pelvik yapılar incelenir.

Tuşe rektal: virgolarda, kitle lokalizasyonunda yapılır.

Jinekolojide yardımcı muayene usul ve aletleri: kolposkopi, smear, laparaskopi, histeroskopi, salpingoskopi.

—————————————————————————————————————–

33 – Menopoz

Menstrüel siklus: Intra uterin 20. haftada 6-7 milyon primordial follikül vardır. Yenidoğan kız çocuğunda 2 milyona düşer. Puberte de 300000 folliküle düşer. Kadın hayatında ortalama 400 siklus oluşur. Her ay ortalama 1000 primer follikül gelişmeye katılır 1 tanesi graff follikülü olur diğerleri gelişmenin muhtelif safhalarında atreziye gider.

Menopoz, kadının üreme devresinin biterek bir takım vucut değişiklikleriyle seyreden yeni bir dönemin başlamasıdır. Endokrin, somatik ve psikolojik değişiklikler oluşur. Menopozda hormonal değişme; üreme çağında yumurtalıkta imal edilen östrogen yani kadınlık hormonu menopozda artık cilt ve ciltaltı yağ dokusunda ve böbreküstü bezinde ve üreme çağındakinden farklı üretilir.

Östrogenler: Estradiol (E2). Estriol (E3); placenta. Estron (E1); menopozda özellikle ciltaltı yağ dokusunda üretilendir ve kanser riskini artıran hormondur. Endometrial hiperplazi (rahim içini döşeyen hücrelerde bozulma), endometrial malinite, meme malinitesi olabilir.

Over tükenmesinin sonuçları: 1)Vazomotor etkiler: menopozda ilk ve en çok görülen belirtidir. Sıcak basması ve yüzde kızarıklık 2-5 dakika sürebilir. 2)Ürogenital atrofi: mesane trigonu ve uretra estrogen bağımlıdır.estrogen eksikliği sık idrara çıkma ve idrar yanmasına sebeb olabilir. 3)Kemik kütle kaybı (osteoporoz): Osteoporoz için risk faktörleri; uzun süreli immobilizasyon, ailede osteoporoz hikayesi, erken menopoz, fizik egzersiz azlığı, süt, yoğurt gibi kalsiumdan fakir beslenenler. Alkol tüketimi, sigara, kortikosteroid veya heparin kullanımı. Hikayede hipertiroidi, hiperparatiroidi, cushing, malabsorbsion, kronik renal yetmezlik, kronik hepatik yetmezlik, romatoid artrit, hipogonadizm bulunanlar. 4)Ateroskleroz ve kalp damar hastalıklarına eğilim artması. 5)GİS değişiklikleri: barsak mukoza atrofisi, mide sekresyonlarında azalma, safra taşına eğilim. 6)Cilt değişiklikleri: Elastisitede azalma, frajil hale gelme, çene ve dudaküstü kıllanma. 7)Kas ve iskelet sistem değişiklikleri: Eklem yüzeylerinde dejenerasyon, fibrosit ve myosit. 8)İmmun sistem değişiklikleri: Kemik iliği stem hücrelerinde azalma, dalak ve lenf nodu B hücrelerinde artma. 9)Hematolojik değişiklikler: Faktör 5 ve 7 de antitrombin 3 düzeyi sabit kalır.

Erken menopoz: 40 yaşının altında görülen menopoza denir. Erken menopoz sebepleri: radyoterapi ve kemoterapi görme, genetik, oto immun sebebler (vucudun kendi dokularını kendisinin devre dışı bırakması), psişik travma, bilinmeyen. Menopoza girmeden üreme kabiliyetinin muhafazası: yumurtalık dokusunun dondurulması, spermlerin dondurulması, embryonun dondurulması, kök hücreden veya vucudun herhangi bir hücresinin üreme hücresi gibi kullanılması. İstenecek tetkikler: FSH, LH, TSH, prolaktin, rutin biokimya, kemik dansitometre, mamografi, vaginal smear, psikiatri konsültasyonu.

Menopozda sağlıklı yaşam: psikolojik olarak menopoza hazır olma ve menopoz hakkında bilgilenme, menopozda ekzersiz, menopozda beslenme (kesinlikle yağlı, unlu ve şekerli gıdalardan uzak durma), menopozda ilaç kullanımı, menopozda cinsel hayat.

Hormon replasman tedavisi (HRT): menopoza yeni girenlerde siklik kanamalı tedavi, uzun süreli tedavide kanamasız tedavi (düşük doz östrogen ve progesteron), cerrahi menopozda sadece östrogen tedavisi.

HRT kontrendikasyonları: Kesin: Mİ, geçirilmiş serebrovasküler olay, geçici iskemik atak, akut karaciğer hastalığı, östrojen bağımlı tümörler (meme, endometrium). Rölatif: İskemik kalp hastalığı, HT, kronik karaciğer hastalığı, safra kesesi hastalıkları, diyabet, hiperlipidemi.

—————————————————————————————————————–

34 – Postmenopozal Kanamalar (PMK)

>40 yaş en az 6 aylık kanamasız dönemi takiben olan vaginal kanamalardır. PMK %30 endometrial malinitelerle beraberdir, aksi ispat edilene kadar malin kabul edilirler.

Etyoloji: atrofik vaginit, vaginal maliniteler, vaginal intraepitelial neoplazmalar, servikal polipler, servikal maliniteler, servikal erozyonlar, endometrial polipler, endometrial maliniteler, endometrial hiperplaziler (hormon salgılayan over tümörleri).

Teşhis: vaginal smear, lezyondan biyopsi, probe curettage, kolposkopik biyopsi, histeroskopi/biyopsi, LS.

Yaklaşım: lezyonun yeri, hastanın yaşı, sosyoekonomik durum, genel durum.

Atrofik vaginit: Teşhis konuldukdan sonra estrogen ihtiva eden kremlerin vaginal uygulanması yeterlidir.

Vaginal maliniteler: İleri evrede yakalanırsa sadece radyoterapi, erken evrelerde radikal cerrahi ve radyoterapi.

Servikal polipler: Postmenopozal devrede görülmesi pek olağan değildir, genellikle estrogen fazlalığında , over tm veya şişmanlıkta oluşabilir.

Servikal maliniteler: Perimenopoz ve postmenopozda görülme oranı artar, tarama smearleri bu yaşlarda daha sık yapılmalıdır.

Endometrial polipler: Estrogen fazlalığının bir belirtisidir, myom ve hiperplazilerle beraber olabilir.

Tedavi: Etyolojiye yönelikdir. Özellikle malin vakaların atlanmaması ve hemen cerrahiye alınması gerekir. Myomlar menopozda spontan küçülürler ve ilave tedavi gerekmeyebilir.

—————————————————————————————————————–

35 – Postpartum Kanamalar

Postpartum dönemde 500ml e kadar olan kanamalar normaldir. Miaddaki bir gebede kan volumu %40 artar.

Etyoloji: Doğum yolu yırtıkları: uterus alt segment, serviks, vagina, perine. Uterus atonisi: 1) Aşırı gerilmiş uterus; multipl gebelik, polihidramnioz, geliş anomalileri. 2) Anestezi; halogenli anestetikler. 3) Myometriuma ait sebebler; çok hızlı doğum, uzamış doğum, oksitosin ve prostoglandinlerle aşırı stimulasyon. 4) Daha önceki doğumlarda geçirilmiş atoni. Koagulopatiler.

Uterus rüptürü:

Gebe uterusda mevcut gebelik veya daha önceki gebelikle ilgili sebeblerle oluşan uterus yırtıklarına denir. En çok istmus hizasından olmak üzere her tarafında oluşabilir.

Uterus rüptürü tasnifi: Mevcut gebeliğinden önceki sebepler: geçirilmiş uterus ameliyatları (metroplasti, önceki sezaryen, geçirilmiş myomektomi, derin küretajlar), uterus yaralanmaları (kurşun ve bıçak yaralanmaları, önceki rüptürler). Şimdiki gebeliği ile ilgili sebepler: Uzun süreli ve aşırı uterus kontraksionları, geliş anomalileri (makat ve oblik), internal ve eksternal version denemeleri, plasenta inkreata ve akreata halası sırasında.

———————————————————————————————————-

Postpartum kanama kliniği: Doğum sonrası hastayı mutlaka 4 saat gözlem altında tutmalıdır. Kanama abondan olup ilk atakta bile şoka sokabilir. Myometrial lifler file tarzında olup damarlar bu liflerin arasından geçerler. Doğum eylemi sırasında olan myometrial kasılmaların plasenta halasında ve sonrasında da devam etmesi gerekir.

Postpartum kanama takip ve tedavisi: Hemen ve emniyetli şekilde damar yolu açılır. İzotonik ve damar içine sıvı çekici mayi replasmanına başlanır. Metil ergobasin ve oksitosin gibi uterotonik uygulanır. Elle uterus masajı yapılır, bilateral hipogastrik arter (A. iliaca interna) ligasyonu yapılır, supraservikal histerektomi yapılır.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s